ISO/PAS 45007 ve İklim Değişikliğinin İş Sağlığı ve Güvenliğine Etkisinin Değerlendirilmesi

İş sağlığı ve güvenliği yıllardır belirli risk kategorileri etrafında şekillendi: makine güvenliği, kimyasallar, yüksekte çalışma, ergonomi ve acil durumlar.

Ancak iş dünyasının risk haritası hızla değişiyor. Geçtiğimiz haftalarda yayımlanan ISO/PAS 45007 – Occupational health and safety management- Risks arising from climate change and climate change action dokümanı, iklim değişikliğini ilk kez doğrudan iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri ile ilişkilendirmiş oldu.

Bu gelişme, İSG disiplininde yeni bir dönemin başladığını gösteriyor. Bu yazıda standardı referans alarak iklim değişikliğinin iş sağlığı ve güvenliğine etkisi ile ilgili genel bir çerçeve çizmeye çalışacağım.

ISO/PAS 45007 nedir?

ISO 45007, kuruluşların iklim değişikliğinden kaynaklanan iş sağlığı ve güvenliği risklerini belirlemesine, değerlendirmesine ve yönetmesine yardımcı olan bir rehber dokümandır.

Doküman, ISO 45001’in yerine geçmez. Onun tamamlayıcısıdır.

ISO 45007’nin temel amacı şudur:

• İklim değişikliğinin çalışanlar üzerindeki etkilerini ele almak

• İklim eylemlerinin oluşturduğu yeni riskleri yönetmek

• Daha dirençli ve sürdürülebilir iş ortamları oluşturmak

Bu yaklaşım, iş sağlığı ve güvenliği yönetiminin sınırlarının genişlediğini açıkça gösterir.

İklim değişikliği neden bir İSG Yönetim Sistemi konusudur?

İklim değişikliği yalnızca çevresel bir sorun değildir. Aynı zamanda çalışan sağlığı ve güvenliği riskidir.

Zira artık riskler sadece işyerinin içinde oluşmuyor. Dış çevre, iklim, altyapı, tedarik zinciri ve toplum; İSG sisteminin bir parçası haline geliyor.

Bu değişim, ISO 45001’in “organizasyonun bağlamı” yaklaşımının doğal bir genişlemesidir.

Kuruluşların artık şu soruları sorması gerekiyor:

• Aşırı sıcaklar çalışanlarımızı nasıl etkileyecek?

• Sel veya enerji kesintisi operasyonları durdurursa ne olur?

• Tedarik zinciri kesintileri sahadaki güvenliği nasıl etkiler?

Bu sorular, iklim değişikliğinin İSG arayüzündeki etkilerinin ele alınmasını zorunlu kılar.

ISO/PAS 45007 hangi riskleri kapsar?

Standart, iklim değişikliğini üç ana risk kaynağı altında ele alır:

1) İklim değişikliğinin doğrudan etkileri

• Aşırı sıcaklar ve sıcak stres

• Sel ve aşırı yağış

• Fırtına ve altyapı hasarları

• Orman yangınları ve hava kalitesi

2) İklime uyum faaliyetlerinin riskleri

Kuruluşların iklime uyum sağlamak için yaptığı değişiklikler yeni riskler doğurabilir.

Örnek:

• Yeni soğutma sistemleri

• Yeni çalışma saatleri

• Yeni saha operasyonları

3) Karbon azaltım faaliyetlerinin riskleri

Yeşil dönüşüm projeleri yeni tehlikeler yaratabilir:

• Güneş panelleri → yüksekte çalışma ve yangın riskleri

• Rüzgâr türbinleri → bakım ve buz atma riskleri

• Hidrojen → patlama riski

• Karbon yakalama → kapalı alan riskleri

ISO/PAS 45007 ve ISO 45001 ilişkisi

ISO 45007, iklim risklerinin PDCA döngüsüne entegre edilmesini ister.

Plan

• Kurumsal bağlam analizi

• İklim risklerinin belirlenmesi

• İş sürekliliği planlarının gözden geçirilmesi

  
  

Do

• Operasyonel kontroller

• Eğitim ve farkındalık

• Acil durum hazırlığı

  
  

Check

• Performans izleme

• Risk değerlendirmesi güncellemeleri

  
  

Act

• Sürekli iyileştirme

Bu entegrasyon, İSG yönetim sistemlerini daha dayanıklı hale getirir.

İş Sürekliliği ve İSG Bağlamı

İklim kaynaklı olaylar:

• Sel

• Aşırı sıcaklar

• Enerji kesintileri

• Altyapı çökmesi

iş sürekliliğini doğrudan etkiler.

Bu nedenle kuruluşların:

• Erken uyarı sistemlerini kullanması

• Tahliye planlarını güncellemesi

• Kriz sonrası iyileşme süreçlerini planlaması

beklenir.

Günümüzde, İş Sürekliliği'nin artık İSG’nin güçlü bağlantılara sahip olduğu daha belirgin hale gelmiştir. Bu yaklaşım, ISO 22301 ile ISO 45001’in kesişim noktasını oluşturur.

İklim değişikliği ve psikososyal riskler

ISO 45007 yalnızca fiziksel riskleri ele almaz.

Psikososyal riskler de kapsam içindedir:

• İklim kaynaklı belirsizlik

• Afet sonrası travma

• Kaynak kıtlığı stresleri

• İklim anksiyetesi

Bu yaklaşım, ISO 45003:2021 ile güçlü bir bağlantı kurar.

ISO 45007 kuruluşlar için neden kritik?

Kuruluşlar genellikle şu alanlarda zorlanır:

• İklim risklerini İSG risk değerlendirmesine entegre etmek

• İş sürekliliği ve İSG ekiplerini birlikte çalıştırmak

• İklim senaryolarını acil durum planlarına dahil etmek

Önümüzdeki yıllarda paydaş denetimleri ve yatırımcı beklentileri bu konulara odaklanacaktır.

Sonuç

ISO 45007, iş sağlığı ve güvenliği disiplininin kapsamının genişlediğini açıkça gösteriyor. Riskler artık yalnızca işyerinin içinde değil; iklim, altyapı, enerji ve tedarik zinciri ile şekilleniyor.

Bu nedenle kuruluşların önünde yeni bir gerçeklik var:İklim değişikliği, sürdürülebilirlik ekiplerinin tek başına yönetebileceği bir konu değil; iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin ayrılmaz bir parçası.

Önümüzdeki yıllarda denetimler, yatırımcı beklentileri ve uluslararası standartlar kuruluşların şu soruya vereceği yanıtı daha sık sorgulayacak:

İklim kaynaklı riskler İSG yönetim sisteminize entegre mi?

Kuruluşlar için bugün atılabilecek ilk adımlar şunlar olabilir:

• İklim kaynaklı senaryoların mevcut risk değerlendirmesine dahil edilmesi

• Acil durum ve iş sürekliliği planlarının iklim olaylarını kapsayacak şekilde gözden geçirilmesi

• Yeşil dönüşüm projelerinde İSG risklerinin erken aşamada ele alınması

• İSG ekiplerinin bu yeni risk alanına hazırlanması

ISO 45007, bu dönüşüm için güçlü bir çerçeve sunuyor.

Kuruluşunuz ISO 45007’ye hazır mı?

İklim değişikliği risklerini İSG yönetim sistemine entegre etmek birçok kuruluş için yeni bir alandır.

Bu konuda destek almak veya mevcut sisteminizi değerlendirmek isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.